Unia Europejska chce położyć pierwszy podmorski kabel internetowy, który bezpośrednio połączy Europę z Grenlandią. Projekt o nazwie Pan-Arctic Cable mógłby w przyszłości sięgnąć Kanady, a docelowo także Japonii i Korei Południowej, omijając przy tym Stany Zjednoczone.
Co zakłada projekt
Pan-Arctic Cable został wskazany jako jeden z flagowych projektów UE we wspólnym komunikacie Komisji Europejskiej opublikowanym 20 października 2026 roku. Dokument przedstawia nową strategię Unii wobec Arktyki. Znajduje się w nim zapis o „suwerennym, bezpiecznym i odpornym podmorskim połączeniu kablowym łączącym Grenlandię bezpośrednio z UE”.
Autorzy dokumentu dopuszczają też, że państwa o zbliżonych poglądach, takie jak Kanada, mogłyby posłużyć jako przystanek na drodze do dalszej rozbudowy sieci w kierunku Azji.
Według Elisabeth Braw z think tanku Atlantic Council, która kieruje inicjatywą poświęconą zagrożeniom dla globalnego porządku morskiego, sama rozmowa o takim przedsięwzięciu jest znamienna. „Pięć lat temu nie wyglądałoby to na szczególnie atrakcyjną propozycję komercyjną” – oceniła w rozmowie z Ars Technica.
Tło polityczne
Projekt zyskał oficjalne poparcie po tym, jak w + wrześniu 2026 roku zakończyły się powtarzane próby przejęcia Grenlandii przez administrację Donalda Trumpa. Rozwiązaniem stało się trójstronne porozumienie bezpieczeństwa między USA, Grenlandią i Danią. Zachowuje ono autonomiczny status wyspy w ramach Królestwa Danii, a jednocześnie poszerza dostęp wojsk amerykańskich.
Relacje Waszyngtonu z sojusznikami w Europie i Kanadzie stają się jednak coraz bardziej napięte. Powodem są wojny handlowe wszczęte przez prezydenta Trumpa wobec wielu państw oraz coraz bardziej prorosyjskie stanowisko USA w sprawie wojny w Ukrainie.
Dlaczego Europa szuka nowych tras
Drugi powód to bezpieczeństwo istniejących połączeń. Według TeleGeography ponad 90 procent łączności między Europą a Azją przechodzi przez kable położone w Morzu Czerwonym. Utrzymanie ich stało się bardziej ryzykowne, od kiedy w tym roku znów wybuchły otwarte walki między rządem Jemenu a ruchem Huti. Siły Huti ostrzeliwały rakietami i dronami statki handlowe w cieśninie Bab al-Mandab i na szerszym obszarze Morza Czerwonego.
Co to oznacza dla Polski
Polska jest częścią unijnego rynku i korzysta z tej samej infrastruktury internetowej co reszta Europy, więc ewentualne zakłócenia na trasie przez Morze Czerwone mogłyby pośrednio wpływać także na jakość i opóźnienia połączeń z Azją. Dodatkowa, niezależna trasa zwiększyłaby odporność całej sieci, ale w praktyce nie przełoży się na zmiany dla zwykłego użytkownika w najbliższym czasie.
Na tym etapie mowa o zapisie w dokumencie strategicznym, a nie o gotowym planie z harmonogramem i budżetem. Kable podmorskie na Arktyce są trudne do ułożenia i utrzymania, dlatego realizacja będzie wymagała osobnych decyzji, finansowania i uzgodnień z partnerami. Warto jednak śledzić ten temat, bo pokazuje, że kwestia suwerenności cyfrowej coraz mocniej wpływa na politykę UE.
Źródło: Ars Technica – „As US ties fray, Europe plans first undersea cable link to Greenland”